Friday Notes: Shark Tank Việt Nam

Trong tập này (FN.007): Thảo luận về Shark Tank Việt Nam và đóng góp của chương trình cho hệ sinh thái khởi nghiệp trong nước.

Shark Tank Vietnam is also known as “Thương vụ bạc tỷ.”

Nghe và theo dõi podcast của chúng tôi tại Spotify, Apple PodcastsGoogle Podcasts, or những nơi khác.

Bên dưới là bài dịch đã chỉnh sửa của tập podcast này.

Mời bạn nghe tập podcast đầy đủ tại link bên dưới.

Granger: Chào buổi sáng, hôm nay là 11/10, chào Cameron

Cameron: Chào buổi sáng, hôm nay ngày của ngài như thế nào

Granger: Tốt lắm, tháng 10 đến nhanh thật

Cameron: Đúng vậy, tôi đã ở thành phố này 10 tháng rồi đây

Granger: Sài Gòn cứ thay đổi liên tục. Chúng ta đã nói về hệ sinh thái của các công ty khởi nghiệp từ thứ Hai. Và hôm nay, tôi muốn nói nhiều hơn về chương trình Shark Tank Việt Nam.

Sơ lược về Shark Tank

Granger: Việt Nam là quốc gia thứ tư phát sóng chương trình Shark Tank trên thế giới, đúng chứ?

Cameron: Tôi không rõ nữa nhưng đúng là chỉ có 4 quốc gia chiếu chương trình Shark Tank

Granger: Chương trình bắt đầu tại Mỹ từ năm 2009 và tên thời điểm đó là Dragon’s Den?

Cameron: Khi mua chương trình từ Nhật chương trình có tên The Tigers of Money

Granger: Vậy chương trình The Tigers trở thành Dragon’s Den và có khoảng 20 Dragon’s Den trên toàn thế giới. Còn chương trình ở Mỹ đổi tên thành Shark Tank.

Cameron: Bên cạnh bản Mỹ, Shark Tank còn có bản Úc, Mexico và bản Việt.

Granger: Phiên bản tuyệt nhất là của Việt Nam và khá hay đấy

Cameron: Tôi chưa bao giờ xem cả, tôi chỉ xem các đoạn cắt thôi.

Granger: Cậu đã xem chương trình bản Mỹ chưa?

Cameron: Tôi chưa xem bao giờ, chỉ xem các đoạn trên Youtube. Tôi biết đến đoạn một nhà đầu tư đã nặng lời với một người đi kêu gọi vốn.

Granger: Đúng vậy, đoạn cắt ấy thu hút rất nhiều sự chú ý thật nổi bật.

Chương trình Shark Tank đã hỗ trợ các hệ sinh thái như thế nào?

Granger:  Shark Tank là một phần của hệ sinh thái ở đây. Chương trình đã khơi được sự hấp dẫn của tinh thần khởi nghiệp tại Việt Nam. Những người trẻ rất thích thú với chương trình và tinh thần khởi nghiệp được cổ vũ rất nhiều ở đây. Cá nhân tôi có quen biết Shark Phạm Thành Hưng và Shark Thái Vân Linh người tôi mới gặp và có thời gian nói chuyện với cô ấy. Họ xác định đó là về tầm nhìn, nhận thức rồi tạo ra sự phấn khích cho các công ty trẻ.

Cameron: Chương trình cũng hỗ trợ cho việc marketing của các doanh nghiệp lên kêu gọi đầu tư nữa.

Granger: Đúng vậy, nó như một hình thức marketing. Chương trình cũng có hiện tượng tương tự tại Mỹ. Một số công ty dù được đầu tư hay không đầu tư ở Hoa Kỳ, chỉ cần lên Shark Tank đã nhận được rất nhiều sự chú ý đến mức doanh số của họ có thể tăng lên hàng trăm phần trăm. Thật không thể tin được. Mọi người gần như bảo nhau: Hãy kêu gọi vốn trên Shark Tank để được biết đến và mọi người sẽ mua sản phẩm của bạn.

Cameron: Và các công ty cũng có cơ hội được đề cập trên báo chí miễn phí nữa.

Granger: Một trong những sản phẩm tuyệt vời mà tôi từng thấy trên Shark Tank là Scrub Daddy. Nó giống như vật hình tròn làm sạch các món ăn của bạn. Hàng xóm của tôi đã mang cho tôi một cái ở Florida, và cô ấy nói với tôi: Anh nên dùng thử đi, nó trên chương trình Shark Tank. Daddy Scrub – thứ nhất từng có để làm sạch nồi, chảo và bát đĩa của bạn và cũng là miếng bọt biển rửa bát tốt nhất tôi từng có.

Cameron: Chương trình đã tạo được giá trị cho sản phẩm này bởi sau đó  người bắt đầu biết đến thương hiệu và bắt đầu mua dùng.

Granger: Một ví dụ khác là về Wisepass, một công ty khi tham gia Shark Tank đã được đầu tư có một profile doanh nhân được chúng tôi giới thiệu gần đây. Bên cạnh đó là một thương hiệu xe điện là Dat Bike đã có mặt trong chương trình tuần trước. Thương hiệu này xuất hiện trong tập đầu tiên của mùa mới nhất. Những chiếc xe điện trông giống như một trong những tay đua. Và sau đó là khoản đầu tư lớn nhất ở mùa 2 Shark Tank Vietnam. Một công ty có tên Powercentric hoặc biết đến nhiều hơn qua tên MOPO. Họ chế tạo các tấm pin mặt trời, bộ lưu trữ pin di động dưới dạng pin có biến tần mà bạn có thể sạc máy tính xách tay hoặc điện thoại của mình khỏi nó. Và họ đã làm những chiếc xe điện thật sự. Khoản đầu tư 1 triệu đô la của Shark Hưng của Tập đoàn Cengroup tại Hà Nội với. Qua đó là tôi biết anh ấy. Đó là một số tiền khổng lồ đứng trong top 10 trên thế giới. Còn Datbike đã nhận được 60.000 đô la cho 1%. Vì vậy, nhìn vào đánh giá, phải không? 60.000 cho 1% mang lại cho họ khoản đánh giá 6 triệu đô la. Đúng? Điều đó khá tốt cho một công ty khởi nghiệp ở Việt Nam, trong lĩnh vực điện mà sau này chúng ta sẽ nói về nó. Chúng tôi đang hoàn tất hồ sơ doanh nhân của nhân vật này đó.

Cameron: Ồ, vậy có bao nhiêu công ty đã được đầu tư thông qua chương trình?

Granger: Trong hai mùa đầu tiên, có khoảng 330 tỷ đô được đầu tư cho các doanh nghiệp. Tôi không rõ tất cả các deal đều được xuống tiền hay không nhưng tôi cho rằng ít nhất 20% số deal đã được đầu tư. Đó là số liệu từ Mỹ chứ không phải ở Việt Nam. Các con số khá chắc chắn vì chúng tôi có nhiều cuộc trao đổi và khảo sát. Phần đông các deal không được đầu tư.

Cameron: Vậy thì sự cam kết là yếu tố quyết định. Giống như là: “Ok, chúng tôi thích ý tưởng của bạn nhưng hãy nhìn vào các yếu tố tài chính và xem bạn sẽ xử lý thế nào”

Granger: Đúng! Vì vậy, 23 tỷ đồng hoặc 1 USD là khoản đầu tư lớn nhất trong mùa 2 chương trình, dành cho MOPO. Họ nói rằng đã có 49 khoản đầu tư từ nhà đầu tư. Tôi nghĩ một trong những vấn đề lớn mà bạn gặp phải ở đây là không giống như Mỹ , Úc hay Mexico, cộng đồng ở đây không tiến bộ như vậy. Họ không dùng công nghệ nhiều như những đất nước khác. Một lần nữa, quy mô mà chúng ta đã nói từ thứ hai. Quy mô của những gì bạn có thể làm ở đây không giống nhau như là sao sánh 90 triệu người Việt Nam và  400 triệu người của Mỹ, đồng thời chưa so sánh công nghệ ở đây và những nước kia. Vì vậy, tại đây có thể xuất hiện một người nông dân có ý tưởng cho một trang trại nuôi tôm mới hoặc họ có thể có một công nghệ mới mà họ muốn làm cho một chiếc xe máy hoặc để đun nóng cà phê … Vấn đề là trình độ học vấn là không có Nợ quản lý cho các công ty này là không có. Vì vậy, ngay cả khi các Shark cho các doanh nghiệp tiền, khả năng những đối tượng này thực nhận khá là thấp.

Các Shark của phiên bản Shark Tank Việt Nam

Shark Tank khác gì so với Kickstarter hay Crowdfunding?

Cameron: Câu hỏi của tôi là khi bạn có nền tảng tiếp thị này, làm thế nào bạn có thể so sánh nó với một cái gì đó ở Hoa Kỳ như Kickstarter hoặc Crowdfunding khi đó là phương tiện để đầu tư?

Granger: Tôi yêu Kickstarter. Kickstarter và các nền tảng khác thật tuyệt vời. Đó là những nền tảng nơi mọi người thực sự nhận được tiền.

Cameron: Vâng. Họ nhận được một sản phẩm và et cetera. Nhưng ý tôi là bạn có nghĩ rằng nên hợp tác cùng nhau không? Ví dụ, một người gọi vốn Shark Tank không được tài trợ, vì vậy họ tìm đến Kickstarter.

Granger: Có rất nhiều người không được tài trợ mà, phải không? Một trong những người bạn cũ của tôi, Jamie Siminoff ở Hoa Kỳ đã tham gia chương trình với Doorbot của anh ấy và Kevin O’Leary đã cho anh ấy tiền nhưng anh ấy đã từ chối. Anh ấy đã đi và đổi thương hiệu cho nó khi Ring và doanh số của anh ấy tăng lên 5 triệu đô la. Jamie đã bán công ty đó cho Jeff (Bezos) tại Amazon vào mùa xuân năm ngoái với giá một tỷ USD. Tôi chỉ thấy Jamie vài tháng trước khi tôi ở LA và chúng tôi đã nói chuyện và cười về điều đó. Có một anh chàng khác đã bỏ đi và anh ta trở lại Shark Tank với tư cách là khách mời trong một năm. Đó là một ví dụ về ai đó đã bỏ đi. Và sau đó, một số trong những kẻ này cũng bỏ đi và làm điều tương tự. Họ đã đến Kickstarter và các sản phẩm của họ đã trở nên rất thành công. Vì vậy, điều đó có thể xảy ra.

Ngoài Shark Tank, còn có nơi nào để gọi góp vốn khởi nghiệp không?

Cameron: Có rất nhiều cách để gọi vốn để bắt đầu kinh doanh hoặc triển khai kinh doanh. Nếu cậu nói Shark Tank chỉ là một hình thức hỗ trợ marketing vậy những cách khác để được đầu tư là gì? Ta sẽ chỉ đi thẳng đến các nhà đầu tư?

Granger: Đây là một cuộc trò chuyện hay. Tôi nói chuyện với Shark Linh vài ngày trước về chính điều này. Vì vậy, theo tôi, Shark Tank là một chương trình marketing với khả năng hiển thị cho khách hàng. Tôi nghĩ nơi họ cần là một vườn ươm. Các vườn ươm là chìa khóa ở đây. Bạn nên cố gắng tìm các vườn ươm, đến một số trường đại học hoặc tập đoàn tư nhân. Như chúng ta đã nói vào thứ Hai, đã từng có năm hoặc sáu VC, bây giờ có lẽ có hơn một trăm VC. Chắc chắn, đó là một nơi cần thiết nếu bạn là một người khởi nghiệp. Bạn bè và gia đình luôn ở đâu đó để đi đầu tiên, phải không? Bạn cũng có thể sử dụng marketing rất nhiều trên internet. Vì vậy, hãy thử nghiệm sản phẩm của bạn, kết bạn với một số bạn bè và gia đình, cố gắng tìm hiểu thị trường của bạn là gì, xác định rõ ràng hơn, định giá đúng, lấy chuỗi cung ứng của bạn ngay trước khi bạn đến VC. Tôi nghĩ rằng đây những gì bạn phải làm. Nó là một phần quan trọng của nền kinh tế tại Việt Nam. Doanh nhân là phân khúc thị trường hàng đầu và đang phát triển tại Việt Nam, và tôi nghĩ bạn sẽ thấy một số chiến thắng lớn từ nó nếu họ có thể nhận được sự hỗ trợ phù hợp.

Cameron: Tôi chưa thấy nó dừng lại. Tinh thần khởi nghiệp ở đây rất lớn. Bất cứ nơi nào bạn đi, bạn sẽ thấy một cửa hàng gia đình hoặc một đứa trẻ đang cố gắng bắt đầu những thứ của riêng họ trong cửa hàng gia đình của họ ngay góc phố. 

Vậy, làm thế nào để bạn hỗ trợ cho sự đổi mới và khởi nghiệp ở Việt Nam?

Granger: Tôi đã nói chuyện với một vài người bạn của tôi về chủ đề này. Làm thế nào để bạn hỗ trợ sự đổi mới và tinh thần khởi nghiệp tại Việt Nam? Tôi biết AmCham đang xem xét và quan điểm của tôi là họ phải có được các trường đại học để làm việc cùng nhau. Một lần nữa, tôi muốn đề cập đến sự hợp tác. Chúng tôi đã nói về cách các công ty và tập đoàn cần hợp tác với nhau, và các công ty Việt Nam cần hiểu cách thành lập quỹ VC và đưa một số chuyên gia để giúp họ tập hợp các nhóm đầu tư có thể giúp đỡ các doanh nghiệp. Bằng cách này, họ có thể thu hút nhân tài, công nghệ và giúp phát triển toàn bộ hệ sinh thái ở đây. Họ có thể làm việc với các trường đại học như RMIT, Fulbright Hồi ASU và Thunderbird đang dần mở rộng. Khi các công ty này đến đây và thiết lập nguồn gốc, hợp tác với họ sẽ là cách tốt nhất để xây dựng và mở rộng quy mô công nghệ, và hỗ trợ sự đổi mới trong tương lai.

Cameron: Và cũng có những liên minh này, như Liên minh đổi mới toàn cầu mà bạn đã nói về một vài tuần trước đó. Tôi cho rằng kinh nghiệm hoạt động quốc tế là một trong những phương pháp tốt nhất để hiểu thế giới đang đi về đâu. Bạn có thể nghĩ về việc giải quyết các vấn đề địa phương, nhưng có 7 tỷ người trên thế giới. Chắc chắn có rất nhiều vấn đề khi muốn phục vụ 7 tỉ người đó. Vì vậy, tôi nghĩ rằng việc ra nước ngoài, trải nghiệm các nền văn hóa khác nhau, hiểu tất cả các khía cạnh khác nhau về cách sống của mọi người và những gì họ cần phải thực hiện, điều đó thực sự hữu ích. Và bạn cũng có được kinh nghiệm làm việc quốc tế khá là tốt cho bản thân.

Granger: Câu nói chuyện như một chuyên gia vậy. Chà, hôm nay chúng ta đã nói về Shark Tank và chúng tôi hiểu rằng đó là một nền tảng marketing rất hay nhưng đó không phải là thứ cậu nên quá tập trung vào. Có một số điều thực sự cần chú ý hơn mà cậu có thể làm ở đây với những người có liên quan. Vì vậy, chúng tôi sẽ bàn về điều đó nhiều hơn, tôi đảm bảo đấy. Tôi hy vọng cậu có một ngày cuối tuần tuyệt vời! Ta sẽ trao đổi thêm vài vấn đề vào thứ hai này.

The Lotus Talks is produced by The Vietnam Group. This episode was produced by Granger Whitelaw, Cameron Lynch and Toan Tang.

You can subscribe to The Lotus Talks on Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts, or wherever you get your podcasts.

You can learn more about The Lotus & what we do here.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *